7 września 2024, Krzemionki Opatowskie

Pacjent Przyroda
II Krzemionkowska Konferencja

Pomiędzy Naturą a Kulturą.  Dylematy ochrony przyrody w obiekcie światowego dziedzictwa UNESCO Krzemionkowski Region Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego.

KTO WYSTĄPI Prelegenci

WIĘCEJ O KONFERENCJI

Pacjent Przyroda

W granicach obiektu światowego dziedzictwa UNESCO Krzemionkowski Region Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego znajduje się kilka form ochrony przyrody i zabytków kultury. Są to: rezerwat przyrody „Krzemionki Opatowskie”, obszar Natura 2000 Krzemionki, obszar chronionego Krajobrazu Doliny Kamiennej, Pomnik Historii i zabytek kultury. 

Takie bogactwo wartości świata kultury i dzikiej przyrody jest tu wynikiem nakładających się na siebie różnych warstw: geologicznej, paleontologicznej, archeologicznej, kulturowej, przyrodniczej, społecznej, gospodarczej. Dla wszystkich tych warstw wspólnym mianownikiem jest jednak Życie w znaczeniu biologicznym jako proces trwający na planecie Ziemia od miliardów lat po dziś.  

To unikalne w skali świata nawarstwienie kontekstów zostało docenione poprzez objęcie różnych części okolic dawnej wsi Krzemionki rozmaitymi formami ochrony.  Niesie to skutek w postaci różnych porządków prawnych, dokonywania różnych ocen wartości, podejmowania różnych działań na poziomie władz lokalnych i ponadlokalnych. 

W ostatnim czasie Muzeum Historyczno – Archeologiczne podjęło wysiłek wielodyscyplinarnych przyrodniczych badań podstawowych, które mają na celu możliwe pełne i właściwe rozpoznanie przyrodniczego znaczenia zarówno rezerwatu „Krzemionki Opatowskie” jak i obiektu UNESCO. Badania te nie mogą mieć końca tak jak nie ma końca proces przemian zachodzących w obrębie obiektu UNESCO, który jest zanurzony w specyficznym świecie ożywionej przyrody. Przyrody, która w znacznej mierze jest skutkiem pradziejowej aktywności społeczno – gospodarczo – religijnej. 

Teza jaką organizatorzy chcą postawić brzmi: nie da się rozdzielić świata wartości przyrody i kultury w przypadku rezerwatu przyrody „Krzemionki Opatowskie”. Nie da się wartościować obu tych światów promując jeden przed drugim. Należy podejmować kolejne kroki mające na celu właściwe i pełne rozpoznanie splotu obu tych światów. Należy aktywnie i kolektywnie, wielodyscyplinarnie poszukiwać takich formuł prawnych, które zabezpieczą światy obu wartości bez szkody jednego na korzyść drugiego. 

Dziś wiemy, że świat przyrody rezerwatu jest znacznie bardziej złożony i bogatszy niż dotąd sądzono. Ta nowa wiedza wymusza nowe podejście legislacyjne ale też edukacyjne, badawcze, ekonomiczne. 

Krzemionkowskie wapienie i krzemień pasiasty są efektem istnienia tu wcześniej ciepłego morza pełnego żywych organizmów, z ciał których powstały wymienione skały. Niedawno, bo około 5 000 lat temu ludzie nauczyli się korzystać z tych „ciał” wykonując cenne narzędzia w okresie rewolucji neolitycznej, będąc częścią tej globalnej rewolucji, która ukształtowała współczesną ludzkość. Zupełnie niedawno, bo kilkaset – kilkadziesiąt lat temu ślady neolitycznej działalności górników porosły unikalnymi zespołami roślinnymi, które zostały zasiedlone przez unikalne gatunki zwierząt. Dziś chcemy ten splot okoliczności chronić jak najlepiej. Również przed współczesnymi pomysłami na przemysłowe wykorzystanie światowego dziedzictwa UNESCO i miejsca unikalnego przyrodniczo. 

Zapraszamy do udziału w Konferencji w roli prelegenta.

WIĘCEJ O KONFERENCJI

Pacjent Przyroda

Tylko 0,54 proc. powierzchni kraju objęte jest ochroną jako rezerwaty przyrody. Tylko 0,32 proc. powierzchni województwa świętokrzyskiego to rezerwaty przyrody. Mimo tego, że w naszym kraju wciąż znajduje się wiele unikalnych, przyrodniczo cennych, dobrze zachowanych obszarów, obejmowanie ich ochroną prawną napotyka rozmaite trudności.

Powoływanie nowych obszarów chronionych, przede wszystkich tych o największym reżimie to jest parków narodowych i rezerwatów ma szczególne znaczenie w kontekście takich globalnych zagrożeń jak zmiany klimatyczne, presja ze strony gatunków inwazyjnych, szybkie tempo wzrostu populacji ludzkiej z dynamicznym rozwojem wszelkiej infrastruktury. Zjawiska te wspólnie tworzą system oddziaływań o charakterze sprzężenia zwrotnego, skutkiem czego na całym świecie notuje się nieznane dotąd tempo zaniku różnorodności biologicznej.

Ochrona najcenniejszych przyrodniczo miejsc, przede wszystkim starych, naturalnych lasów oraz wszelkich rodzajów mokradeł zaczyna mieć znaczenie nie tylko z punktu widzenia zachowania bioróżnorodności jako takiej, ale też jako warunek zachowania zdrowia i życia ludzi czyli dotyczy zagadnień bezpieczeństwa i zdrowia publicznego.

Zarówno stare lasy jak i mokradła nieleśne są naturalnym rezerwuarem wody oraz wiążą dwutlenek węgla. Tym samym stanowią naturalną barierę chroniąca ludzi i inne ekosystemy oraz organizmy przed nieodległą perspektywą coraz intensywniejszych zjawisk atmosferycznych w tym susz. Co za tym idzie obszary takie mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie gospodarki w tym żywnościowej.

Niniejsza konferencja ma być inauguracją corocznych konferencji w Muzeum Historyczno – Archeologicznym w Ostrowcu Świętokrzyskim, oddział Krzemionki. Właśnie to miejsce nadaje się szczególnie dobrze do podejmowania wszelkiej problematyki związanej z długofalową, przemysłową działalnością człowieka w stale zmieniającym się przyrodniczo świecie.

W ramach problemów konferencyjnych stawiamy pytania: czy potrzebna jest ochrona przyrody, czy możliwe jest tworzenie nowych obszarów chronionych, jak nimi zarządzać, czy obecne prawo nadąża za wyzwaniami dynamicznych zmian cywilizacyjnych, czy ochrona lokalnie ma znaczenie globalnie, co chronić, po co chronić?

Do udziału zapraszamy ekspertów działających w różnego rodzaju podmiotach: instytucjach naukowych, urzędach, organizacjach pozarządowych.

Wierzymy, że jest możliwe stworzenie forum wymiany doświadczeń w duchu dyskusji i szukania konsensusu.

O CZYM BĘDZIEMY MÓWIĆ Program konferencji

  • 9:00

    Otwarcie Konferencji

  • CZĘŚĆ I: Krzemionki jako obiekt UNESCO

  • 9:30

    Krzemionkowski Region Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego. Dlaczego UNESCO?

    mgr Artur Jedynak MHA w Ostrowcu Świętokrzyskim

     

  • 10:00

    Krzemionkowski Region Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego jako obiekt światowego dziedzictwa przyrodniczo – kulturowego w świetle nowych badań przyrodniczych. Czy to możliwe?

    mgr Łukasz Misiuna MHA w Ostrowcu Świętokrzyskim

  • 10:30

    Dyskusja i przerwa kawowa

  • CZĘŚĆ II: Krzemionki jako rezerwat przyrody

  • 11:00

    Przywiązanie gatunków roślin naczyniowych do starych hałd na polu górniczym „Krzemionki Opatowskie”

    dr hab. Monika Podgórska, prof. Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

  • 11:30

    Owady wodne w rezerwacie (prawie) bez wody – od rzeki, przez leje krasowe aż do kałuż w kamieniołomie, czyli co faktycznie lata w Rezerwacie przyrody „Krzemionki Opatowskie”

    dr hab. Edyta Buczyńska prof. Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie

    dr hab. Paweł Buczyński prof. UMCS w Lublinie

  • 12:00

    Zróżnicowanie mikrosiedlisk a bogactwo flory na obszarze neolitycznego pola górniczego w „Krzemionkach Opatowskich”

    dr hab. Katarzyna M. Zielińska

    dr hab. Marcin Kiedrzyński, Uniwersytet Łódzki

  • 12:30

    Sytuacja gatunków charyzmatycznych i parasolowych rezerwatu przyrody „Krzemionki Opatowskie” w skali całej Polski i całego ich zasięgu.

    mgr Adam Kapler, badacz niezależny

  • 13:00-14:30

    Dyskusja i obiad

  • CZĘŚĆ III: Człowiek i Krzemionki

  • 14:30

    Rola człowieka w kształtowaniu zasięgów roślin kserotermicznych i widnych lasów w Europie.

    dr hab. Elżbieta Cieślak

    dr Łukasz Piechnik, Instytut Botaniki Polska Akademia Nauk

  • 15:00

    Roślinność rezerwatu Krzemionki jako okno do lasów sprzed człowieka.

    mgr Szymon Czyżewski, Uniwersytet w Arhus (Dania)

  • 15:30

    Nowe projekty Lasów Państwowych w dziedzinie ochrony przyrody oraz dziedzictwa kulturowego.

    dr Jacek Koba

    dr inż. Edyta Nowicka

    mgr inż. Przemysław Jakubiński, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu, Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski

  • 16:00

    Dyskusja i zamknięcie konferencji

  • 17:00

    Dla chętnych spacer po naziemnej i/lub podziemnej części rezerwatu.

O CZYM BĘDZIEMY MÓWIĆ Program konferencji

9:00

Otwarcie Konferencji

CZĘŚĆ I: Krzemionki jako obiekt UNESCO

9:30

Krzemionkowski Region Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego. Dlaczego UNESCO?

mgr Artur Jedynak MHA w Ostrowcu Świętokrzyskim

 

10:00

Krzemionkowski Region Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego jako obiekt światowego dziedzictwa przyrodniczo – kulturowego w świetle nowych badań przyrodniczych. Czy to możliwe?

mgr Łukasz Misiuna MHA w Ostrowcu Świętokrzyskim

10:30

Dyskusja i przerwa kawowa

CZĘŚĆ II: Krzemionki jako rezerwat przyrody

11:00

Przywiązanie gatunków roślin naczyniowych do starych hałd na polu górniczym „Krzemionki Opatowskie”

dr hab. Monika Podgórska, prof. Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

11:30

Owady wodne w rezerwacie (prawie) bez wody – od rzeki, przez leje krasowe aż do kałuż w kamieniołomie, czyli co faktycznie lata w Rezerwacie przyrody „Krzemionki Opatowskie”

dr hab. Edyta Buczyńska prof. Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie

dr hab. Paweł Buczyński prof. UMCS w Lublinie

12:00

Zróżnicowanie mikrosiedlisk a bogactwo flory na obszarze neolitycznego pola górniczego w „Krzemionkach Opatowskich”

dr hab. Katarzyna M. Zielińska

dr hab. Marcin Kiedrzyński, Uniwersytet Łódzki

12:30

Sytuacja gatunków charyzmatycznych i parasolowych rezerwatu przyrody „Krzemionki Opatowskie” w skali całej Polski i całego ich zasięgu.

mgr Adam Kapler, badacz niezależny

13:00-14:30

Dyskusja i obiad

CZĘŚĆ III: Człowiek i Krzemionki

14:30

Rola człowieka w kształtowaniu zasięgów roślin kserotermicznych i widnych lasów w Europie.

dr hab. Elżbieta Cieślak

dr Łukasz Piechnik, Instytut Botaniki Polska Akademia Nauk

15:00

Roślinność rezerwatu Krzemionki jako okno do lasów sprzed człowieka.

mgr Szymon Czyżewski, Uniwersytet w Arhus (Dania)

15:30

Nowe projekty Lasów Państwowych w dziedzinie ochrony przyrody oraz dziedzictwa kulturowego.

dr Jacek Koba

dr inż. Edyta Nowicka

mgr inż. Przemysław Jakubiński, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu, Nadleśnictwo Ostrowiec Świętokrzyski

16:00

Dyskusja i zamknięcie konferencji

17:00

Dla chętnych spacer po naziemnej i/lub podziemnej części rezerwatu.

KONFERENCJA Zarejestruj się!

bez limitu miejsc

bez limitu miejsc Wydarzenie online

Oglądaj konferencję na żywo w Internecie

dołącz online

limit 50 osób

limit 50 osób Wydarzenie stacjonarne

Weź udział w konferencji w Kielcach!

Zarejestruj się

* Rejestrując się na wydarzenie stacjonarne wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Administratorem podanych przez Ciebie danych osobowych jest Stowarzyszenie Psychoedukacyjno – Przyrodnicze MOST z siedzibą w Kielcach. Pełną informację o przetwarzaniu przez nas Twoich danych znajdziesz w zakładce Polityka Prywatności.

Organizatorzy

Patronat naukowy

Sponsorzy

Patronat honorowy

Starosta Powiatu Ostrowieckiego

Patronat medialny

Informacje kontaktowe

SPOTKAJMY SIĘ! Weź udział w konferencji

Data

7 września 2024

Miejsce

Rezerwat przyrody Krzemionki Opatowskie, Sudół 135 (siedziba Muzeum Historyczno - Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim).

Rezerwat jest także częścią obszaru Natura 2000 Krzemionki oraz światowym obiektem dziedzictwa UNESCO Krzemionkowski Region Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego a jego fragment to Pomnik Historii.

Zapisy i opłata konferencyjna

Opłata konferencyjna: 80 zł

Płatne przelewem na konto:
Stowarzyszenie Społeczno - Przyrodnicze M.O.S.T.
mBank: 46 1140 2004 0000 3302 8280 5992

Zapisy na adres email:
imię, nazwisko, preferencje co do diety, ewentualnie inne ważne informacje (np. specjalne wymagania) na adres: lukasz.misiuna@muzeumostrowiec.pl z potwierdzeniem opłaty konferencyjnej

Zapisy przyjmujemy do 2.09.2024 r.